• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Friday, April 17, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Mu mahanga

Uganda: Inguge zabanaga zahindutse abanzi

MUNYANKINDI Alphonse by MUNYANKINDI Alphonse
April 12, 2026
Reading Time: 2 mins read
A A

Mu ishyamba rya Kibale National Park muri Uganda, abashakashatsi batangaje ko umuryango munini w’inguge zo mu gasozi wigeze kubana neza wacitsemo ibice. Ubu ayo matsinda abiri amaze imyaka igera ku munani ari mu ntambara ikaze hagati yayo.

Ubu bushakashatsi bwatangajwe mu kinyamakuru cya siyansi Science. Bugaragaza ko kuva mu 2018 hamaze kubarurwa inguge 24 zapfuye, zirimo impinja 17, zishwe mu bitero byabaye hagati y’ayo matsinda.

Umuryango wigeze kubana mu mahoro

Uyu muryango w’inguge uzwi nka Ngogo ni wo munini uzwi ku isi mu nguge zo mu gasozi. Wari ugizwe n’inguge zirenga 200.

Mu myaka yashize, izi nyamaswa zabanaga mu mahoro. Nubwo zari zigabanyijemo amatsinda abiri ariyo : itsinda ry’Uburengerazuba n’itsinda ryo Hagati zafatwaga nk’umuryango umwe.

Umushakashatsi Aaron Sandel wigisha muri Kaminuza ya Texas muri Amerika yavuze ko mbere inguge zari zizwiho ubusabane bukomeye.

Yagize ati: “Izi zari inguge zafatanaga mu biganza. Ariko ubu zirimo kugerageza kwicana.”

Uko amakimbirane yatangiye

Abashakashatsi bavuga ko ikibazo cya mbere gikomeye cyagaragaye muri Kamena 2015. Icyo gihe inguge zo mu itsinda ry’Uburengerazuba zahungaga zikirukankanwa n’iz’itsinda ryo Hagati.

Mu busanzwe, mu nguge habaho guterana amagambo, kwirukankana cyangwa kuboroga. Ariko akenshi nyuma y’igihe gito zirongera zikabana neza.

Icyakora kuri iyi nshuro ibintu byabaye bitandukanye. Nyuma y’icyo gikorwa, ayo matsinda yamaze ibyumweru bitandatu ategerana. Byongeye kandi, uburyo yavuganaga bwagiye bugabanuka cyane.

Mu 2018, ayo matsinda yaje gutandukana burundu. Nyuma yaho hatangiye ibitero bikomeye hagati yayo.

Inguge nyinshi zarapfuye

Ubushakashatsi bwerekana ko kuva ayo matsinda yatandukana habaye ibitero 24 bikomeye.

Muri ibyo bitero, inguge z’ingabo zirindwi n’impinja 17 zo mu itsinda ryo Hagati zarishwe.

Abashakashatsi bemera ko umubare w’inguge zapfuye ushobora kuba urenze uwo babonye, kuko hari izindi zishobora kuba zarapfuye zitagaragaye.

Mu busanzwe inguge zirinda cyane ubutaka bwazo. Nanone kandi zigirana amakimbirane n’andi matsinda. Icyakora kuba inguge zari zisanzwe zibana zahinduka abanzi byatangaje cyane abahanga.

Impamvu zishobora kuba zarateye ayo macakubiri

Abashakashatsi bavuga ko hari ibintu bitatu bishobora kuba byaratumye ayo matsinda acikamo ibice.

Icya mbere ni impfu z’inguge eshanu z’ingabo n’iy’ingore imwe zapfuye mu mwaka wa 2014 ku mpamvu zitazwi.

Icya kabiri ni impinduka mu buyobozi bw’itsinda yabaye mu 2015. Abahanga bavuga ko impinduka nk’izi zishobora kongera amakimbirane hagati y’inyamaswa.

Icya gatatu ni indwara yo mu myanya y’ubuhumekero yadutse mu 2017 igahitana inguge 25, zirimo ingabo n’ingore zikuru.

Icyo ubu bushakashatsi busobanura ku bantu

Abahanga bavuga ko ibyabaye kuri izi nguge bishobora gufasha gusobanukirwa neza uko amakimbirane n’intambara bitangira mu bantu.

Bagaragaza ko niba inguge—zifitanye isano ya hafi n’abantu—zishobora guhinduka abanzi nta mpamvu nini zigaragara, bishobora gusobanura ko imiterere y’imibanire mu matsinda igira uruhare runini mu ntambara.

Umushakashatsi James Brooks wo mu kigo cy’Ubudage cy’Ubushakashatsi ku Nguge yavuze ko ubu bushakashatsi bwibutsa abantu ingaruka z’amacakubiri mu matsinda.

Yongeyeho ko abantu bashobora kwigira byinshi ku myitwarire y’inyamaswa, haba mu mahoro cyangwa mu makimbirane. Ariko kandi, yavuze ko abantu bagomba kwibuka ko amateka y’imihindagurikire y’ibinyabuzima atagena ejo hazaza habo.

Previous Post

Alikiba yifatanyije n’Abanyarwanda mu #Kwibuka32

Next Post

Papa Léon XIV agiye gutangira uruzinduko rudasanzwe muri Afurika

MUNYANKINDI Alphonse

MUNYANKINDI Alphonse

IZINDI NKURU WASOMA

Laika Music: Nkunda kuririmbira abafana bashyushye kurusha abari mu birori bya kompanyi

Laika Music: Nkunda kuririmbira abafana bashyushye kurusha abari mu birori bya kompanyi

by MUNYANKINDI Alphonse
2 days ago

Laika Music yavuze ko akunda kuririmbira abafana bashyushye bamushyigikira cyane kurusha abari mu birori bya kompanyi badakunda kugaragaza ibyishimo. Laika...

Afro Exchange i Kampala yasize abitabiriye banyuzwe bikomeye

Afro Exchange i Kampala yasize abitabiriye banyuzwe bikomeye

by MUNYANKINDI Alphonse
3 days ago

Abasohokeye mu mujyi wa Kampala mu ijoro ryakeye bari bafite amahirwe yo kwitabira igitaramo cyihariye cya Johnnie Walker Afro Exchange...

Sama Sojah: “Umuziki wanjye urimbitse ku buryo abagande batawumva neza”

Sama Sojah: “Umuziki wanjye urimbitse ku buryo abagande batawumva neza”

by MUNYANKINDI Alphonse
3 days ago

Umuhanzi w’injyana ya Reggae na Dancehall, Sama Sojah, uherutse gutumirwa mu kiganiro NRG Ignition kiyobowe na Mr. Henrie, yatangaje impamvu...

Next Post
Papa Léon XIV agiye gutangira uruzinduko rudasanzwe muri Afurika

Papa Léon XIV agiye gutangira uruzinduko rudasanzwe muri Afurika

Indwara itaramenyekana mu Burundi imaze guhitana batanu, OMS yinjiye mu iperereza

Indwara itaramenyekana mu Burundi imaze guhitana batanu, OMS yinjiye mu iperereza

“Nta gaciro mpabwa mu gihugu cyanjye” – Anne Kansiime

"Nta gaciro mpabwa mu gihugu cyanjye" - Anne Kansiime

Mu gitaramo Cardi B yatunguranye atumira Vybz Kartel ku rubyiniro
Imyidagaduro

Mu gitaramo Cardi B yatunguranye atumira Vybz Kartel ku rubyiniro

by Alex RUKUNDO
April 16, 2026
Jada Pinkett Smith yagarutse ku mubano we utavugwaho rumwe
Imyidagaduro

Jada Pinkett Smith yagarutse ku mubano we utavugwaho rumwe

by Alex RUKUNDO
April 16, 2026
“Gloria Bugie afite umwihariko ukomeye mu muziki” – Dokta Brain
Imyidagaduro

“Gloria Bugie afite umwihariko ukomeye mu muziki” – Dokta Brain

by Alex RUKUNDO
April 15, 2026
“Inshuti z’umugore wanjye zifuza gusenya urugo rwacu” – Shakib Chama
Imyidagaduro

“Inshuti z’umugore wanjye zifuza gusenya urugo rwacu” – Shakib Chama

by Alex RUKUNDO
April 15, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.