• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Saturday, June 13, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Ikoranabuhanga

Ukwezi: Ibyavuye mu gukubita kwa Theia n’Isi”

MUNYANKINDI Alphonse by MUNYANKINDI Alphonse
February 17, 2026
Reading Time: 1 min read
A A

Ubushakashatsi bw’abahanga mu isanzure burimo kugera ku bimenyetso byerekana ko umubumbe w’Ukwezi, uku tubona hejuru yacu, waba waravutse nyuma y’uko umubumbe w’isi ugonganye n’undi mubumbe wahozeho ukaza kuzimira.

Mu myaka miliyari 4.5 ishize, umubumbe witwaga Theia bikekwa ko wagonze umubumbe w’isi wari ukiri mushya. Uko gusekurana kwatumye habaho ibivungukira byinshi, bishobora kuba byarihuje bikavamo uriya mubumbe uduherekeza nijoro, ukwezi.

Mu gihe abahanga benshi muri siyanse y’isanzure bemera ko ari ubu buryo – bwavuzwe bwa mbere mu myaka ya 1970, ari bwo ukwezi kwabayeho – nta byinshi bazi kuri Theia.

Wazimiye cyera cyane n’ubundi. Kugonga isi byashwanyaguje uyu mubumbe, abahanga bagereranya ko wari ufite ubunini nk’ubwa Mars.

Ubushakashatsi bushya bwatangajwe mu kinyamakuru Science Journal mu mpera z’umwaka ushize bwagaragaje byinshi ku nkomoko ya Theia.

Ubu bushakashatsi bwibaza ku gusesengura ibice by’amabuye byavanywe ku kwezi, amabuye amwe n’amwe yo ku isi, za meteorites, buvuga ko Theia yavukiye urebye hafi y’izuba – aho n’umubumbe wacu w’isi nawo wavukiye.

Abashakashatsi babonye amabuye adasanzwe hasi mu nyanja ya Pasifika ndetse no ku mugabane wa Afurika, ubu bakeka ko ashobora kuba ari ibice bya Theia.

Ku kwezi naho bahakuye ibice by’amabuye yitwa Zircon yanabonetse kuri Mars, mu buryo butangaje bene ayo mabuye yabonetse no ku isi.

Mu itangazo, Timo Hopp wo mu kigo Max Planck Institute for Solar System Research cyo mu Budage ni umwe mu bakoze ubu bushakashatsi agira ati: “Isi na Theia birashoboka ko byari bituranye.

Ibigereranyo (simulations) byakozwe na za mudasobwa byerekana ko ukwezi gushobora kuba kwarakozwe ahanini n’ibisigazwa bya Theia nyuma yo gusekurana n’isi.

Gusa ubushakashatsi bwa cyera bwo bwerekanye ko ukwezi gufite ibinyabutabire byinshi bisa n’iby’umubumbe w’isi.

Ibi byose bigasobanura ko Theia yari ifite imiterere nk’iy’isi kurusha uko mbere byatekerezwaga. Bityo, Timo Hopp na bagenzi be basesenguye amabuye yo ku isi hamwe n’ayo ku kwezi yazanywe n’ibyogajuru bya Apollo byagiyeyo mu myaka ya 1960 na 70. Biga imiterere yayo itandukanye n’aho yaba yaraturutse.

Aba bahanga bakeka ko igice kinini cy’imiterere y’amwe mu mabuye yo ku isi cyavuye kuri kwa gusekurana na Theia. Ndetse basanze n’ayo ku kwezi afite ibiyaranga bimwe n’ayo babonye ku isi, ibyo birimo imiterere y’ubutare(iron).

Ibinyabutabire byo muri ayo mabuye basanze kandi bisa cyane n’ibyo babonye muri za ‘meteorites’ zirundanyije hafi y’izuba.

Ibyo begeranyije bibaha ishusho ko Theia wari umubumbe ugizwe ahanini n’ibitare(ibibuye) kandi wavukiye hafi y’izuba ugereranyije n’isi.

Sara Russell, umuhanga muri siyanse y’imibumbe utarakoze kuri ubwo bushakashatsi, asubirwamo n’ikinyamakuru Scientific American, avuga ko ababukoze bapimye “‘iron isotope’ ku rugero rushya kandi rikomeye rutanga ibipimo bidahusha”.

Sara Russell agira ati: “Aka kazi kitondewe kandi karimo umuhate haradufasha kumva kurushaho inkomoko zacu”.

Paul Byrne indi nzobere muri siyanse y’imigabane yo kuri Washington University i St. Louis nawe utarakoze kuri ubu bushakashatsi, avuga ko ababukoze “bakoze akazi gukomeye” ariko ko hakiri ibibazo ku kugongana kw’isi na Theia, ariko bishobora kutazabonerwa ibisubizo kubera ko uwo mubumbe wundi wo wasenyutse.

Agira ati: “Ahahise mu kuri harabuze”.

Previous Post

Mary Nambwayo yongeye gukundana nyuma yo gutandukana n’umugabo we Suuna Ben

Next Post

Don Nasser rwatangaje ko Done Nasser ari umwere ku byaha yaregwaga

MUNYANKINDI Alphonse

MUNYANKINDI Alphonse

IZINDI NKURU WASOMA

Amadarubindi ya AI yateje impaka

Amadarubindi ya AI yateje impaka

by MUNYANKINDI Alphonse
1 month ago

Amadarubindi ya AI ya Meta akomeje kwamamara cyane ku isi. Ariko impungenge ku buzima bwite, gufata amashusho mu ibanga no...

AI yazaniye icyizere abagabo babwirwaga ko batazabyara! Intanga zabuze zongeye kuboneka

AI yazaniye icyizere abagabo babwirwaga ko batazabyara! Intanga zabuze zongeye kuboneka

by MUNYANKINDI Alphonse
1 month ago

Nyuma y’imyaka myinshi abashakanye bamwe bamara bashaka umwana baraheba, ikoranabuhanga rishya rikoresha ubwenge buhangano (AI) ryatangiye gutanga icyizere ku bagabo...

Ubushakashatsi bushya bwerekana uko Ukwezi kwavutse nyuma y’ikorwa rikomeye ryabaye mu isanzure

Ubushakashatsi bushya bwerekana uko Ukwezi kwavutse nyuma y’ikorwa rikomeye ryabaye mu isanzure

by MUNYANKINDI Alphonse
2 months ago

Abahanga mu bijyanye n’isanzure barimo kugaragaza ibimenyetso bishya bishimangira igitekerezo cy’uko umubumbe w’Ukwezi wavutse nyuma y’ikorwa rikomeye ryabaye hagati y’Isi...

Next Post
Don Nasser rwatangaje ko Done Nasser ari umwere ku byaha yaregwaga

Don Nasser rwatangaje ko Done Nasser ari umwere ku byaha yaregwaga

Bien yishimiye guhura na Perezida Kagame

Bien yishimiye guhura na Perezida Kagame

Hon. Mubaraka Munyagwa Sserunga yahakanye ko afitanye amakimbirane na King Saha

Hon. Mubaraka Munyagwa Sserunga yahakanye ko afitanye amakimbirane na King Saha

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima
Mu mahanga

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima

by MUNYANKINDI Alphonse
May 23, 2026
DJ Toxxyk yakatiwe: Urukiko rwamuhaye umwaka n’igice
Imyidagaduro

DJ Toxxyk yakatiwe: Urukiko rwamuhaye umwaka n’igice

by MUNYANKINDI Alphonse
May 23, 2026
Aston Villa Yegukanye Europa League
Imikino

Aston Villa Yegukanye Europa League

by MUNYANKINDI Alphonse
May 21, 2026
Shakira yatumiye Ghetto Kids mu mukino wa nyuma w’igikombe cy’isi
Imyidagaduro

Shakira yatumiye Ghetto Kids mu mukino wa nyuma w’igikombe cy’isi

by MUNYANKINDI Alphonse
May 21, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.