Abashakashatsi bavuga ko imiti mishya ishobora gutinza gusaza ishobora kuboneka mu myaka 5 iri imbere, igahindura cyane uko abantu babaho.
Mu gihe abantu benshi bakomeje kwibaza niba kuramba cyane bishoboka, umuhanga mu binyabuzima Andrew Steele avuga ko isi ishobora kuba iri hafi y’impinduka ikomeye mu buvuzi.
Avuga ko imiti igabanya gusaza ishobora gutangira kuboneka mu myaka itanu iri imbere.
Uyu muhanga asobanura ko gusaza bitagomba gufatwa nk’ibisanzwe gusa, ahubwo bishobora kuba ikibazo cy’ubuzima gishobora kuvurwa.
Mu mvugo ye, avuga ko ejo hazaza hashobora kuzaba abantu babaho igihe kirekire cyane, bamwe bakagera no ku myaka 150 bafite ubuzima bwiza.
Gusaza nk’isoko y’indwara nyinshi
Abashakashatsi bavuga ko gusaza bifitanye isano n’indwara zikomeye nk’izo umutima, kanseri n’izifata ubwonko nko kwibagirwa (dementia).
Izi ndwara zose zigaragara cyane uko imyaka igenda yiyongera.
Icy’ingenzi babonye ni uko izi ndwara zishobora guterwa n’impinduka zimwe mu turemangingo tw’umubiri tugenda duhinduka uko umuntu asaza.
“Zombie cells” zitera ikibazo
Ubushakashatsi bwibanze cyane ku turemangingo twitwa “senescent cells”, akenshi bita “zombie cells”. Utu turemangingo ntitugikora neza, ariko tuguma mu mubiri aho gutsembwa.
Tudakomeje, dutangira kurekura ibintu byangiza umubiri, bigatera indwara zitandukanye no gusaza kwihuse.
Mu igerageza ryakorewe ku nyamaswa, iyo utu turemangingo dukuwe mu mubiri hifashishijwe imiti, byagaragaye ko zibaho igihe kirekire, zigakomeza kugira imbaraga ndetse n’uruhu rwazo rukagaragara nk’urw’abato.
Icyizere n’impungenge
Nubwo iyi miti itaragera ku bantu, hari icyizere ko ishobora kuzakoreshwa mu myaka iri imbere.
Hari n’imiti isanzwe ihari ishobora kuba yifashishwa muri uru rwego, ariko hakenewe ubushakashatsi bwinshi n’amafaranga menshi.
Hari impungenge kandi z’uko iyi miti ishobora kuzagera ku bakire gusa, ariko abashakashatsi bavuga ko bishoboka ko izajya ku isoko ku giciro gito mu gihe cy’igihe.
Ubuzima burebure buzahindura isi?
Hari ibibazo bikomeye bikomeje kwibazwa. Niba abantu batangiye kubaho imyaka 150, bizagira izihe ngaruka ku kazi, ku bukungu no ku mibereho rusange? Ese isi izabasha kwakira abantu benshi cyane?
Nubwo ibyo bibazo bikiriho, Andrew Steele ashimangira ko intego atari ukubaho iteka, ahubwo ari ukugabanya indwara n’ububabare biza no gusaza.
Avuga ko igihe kigeze ngo abantu bareke kubona gusaza nk’ibyago byanze bikunze, ahubwo bakabifata nk’ikibazo cya siyansi gishobora gushakirwa umuti.
Mu gihe kiri imbere, ubuzima bushobora guhinduka cyane, aho kuramba no kubaho wifite ubuzima bwiza bishobora kuba ibisanzwe aho kuba inzozi.










