• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Saturday, April 25, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Biravugwa

Umwaka utaha wa 2026 u Rwanda ruzatangira gukoresha umuti wa Lenacapavir Yeztugo urinda SIDA

Alex RUKUNDO by Alex RUKUNDO
July 22, 2025
Reading Time: 2 mins read
A A

Umuyobozi w’Ishami rishinzwe kurwanya virusi itera SIDA mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe Ubuzima (RBC), Dr Ikuzo Basile, yatangaje ko nibigenda neza, mu mwaka wa 2026 u Rwanda ruzatangira gukoresha umuti wa Lenacapavir Yeztugo, utangwa inshuro ebyiri mu mwaka kandi ukarinda umuntu kwandura SIDA.

Yabitangaje mu kiganiro Waramutse Rwanda cyo kuri RBA, agaragaza ko uyu muti mushya ushobora kugabanya igitutu ku bafata imiti isanzwe yo kwirinda SIDA.

Lenacapavir Yeztugo wakozwe n’Ikigo cyo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika cyitwa Gilead Sciences, gisanzwe kizobereye mu gukora inkingo zivura indwra zitandukanye.

Mu mwaka wa 2024, habaye igerageza rya mbere n’irya kabiri kuri uyu muti, bigaragaara ko nta ngaruka zagira ku bawufashe. Igerageza rya gatatu ryakorewe muri Afurika y’Epfo na Uganda, ku bantu 5300, barimo abangavu n’abagore bakiri bato hagati y’imyaka 16 na 24. Kubawufashe nibigeze bagaragaraho ubwandu bw’agakoko gatera SIDA.

Irindi gerageza ryakorewe muri Argentine, Brésil, Mexique, Peru, Afurika y’Epfo ndetse n‘Amerika, nanone irigeragezwa rykorewe ku bagabo baryamana n’abo bahuje igitsina, abihinduye ibitsina n’abandi bafite ibyago byinshi byo kwandura. Lenacapavir Yeztugo yagaragaje ubwirinzi buri hejuru cyane, aho ubushobozi bwayo bwo kurinda ubwandu bushyirwa ku rugero rwa 99.9%.

Lenacapavir Yeztugo uterwa umuntu inshuro imwe mu mezi atandatu, bivuze ko umuntu awufata kabiri mu mwaka. Ni itandukaniro rinini riri hagati n’indi miti isanzwe ikoreshwa mu Rwanda ugereranyije n’ibinini bifatwa buri munsi, n’urushinge rutangwa buri mezi abiri, rwatangiye gutangwa mu Mujyi wa Kigali kandi rukaba rugomba gukwirakwizwa no mu bindi bice by’igihugu.

Dr Ikuzo yagize ati:“Ni umuti ugabanya ‘stress’ zo gufata bya binini cyangwa urushinge rufatwa inshuro esheshatu […]. Natwe turi kureba uko twawuzana kugira ngo dukomeze gufasha abantu kwirinda virusi itera Sida. Bigenze neza twazatangira kuwukoresha umwaka utaha.”

Yongeyeho ko nubwo uwo muti mushya uzajya uboneka, indi miti isanzwe izakomeza gutangwa, nubwo umubare w’abafata ibinini ushobora kugabanuka mu gihe benshi bahitamo urushinge cyangwa Lenacapavir Yeztugo.

Umuyobozi w’ishami rishinzwe kurwanya Virusi itera Sida mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe Ubuzima,Dr Ikuzo Basile yavuze ko nta gihindutse mu 2026 hatangira gutangwa umuti mushya urinda kwandura Sida

Iyi miti igenerwa ibyiciro bifite ibyago byinshi byo kwandura, birimo urubyiruko, abakora uburaya, abaryamana bahuje ibitsina, ndetse n’abashakanye umwe afite virusi itera SIDA.

Dr Ikuzo yavuze ko n’iyo Lenacapavir Yeztugo izaba itangiye gutangwa, izahabwa ari ibyo byiciro byihariye gusa, ati:“Ni serivisi igitangira itangwa ku buntu, kandi hari amafaranga menshi aba yarayitanzweho, ni yo mpamvu twibanda kuri biriya byiciro.”

Yagaragaje ko mu gihe kiri imbere, u Rwanda ruzareba uko rwashyiraho igiciro, kugira ngo ababyifuza bashobore kuyibona bishyuye.

Ku bufatanye n’Umuryango Global Fund na Children’s Investment Fund Foundation (CIFF), ibihugu icyenda ku Isi byamaze kugaragaza ubushake bwo gukoresha Lenacapavir Yeztugo, kandi biteganyijwe ko bitarenze 2026 bizatangira kuyifashisha.

Impamvu nyamukuru ni uko uyu muti wakoreshwa n’abarenga miliyoni ebyiri ku mwaka, kandi umubare ukagenda wiyongera uko ibihe bigenda.

Kugeza ubu, mu Rwanda 97% by’abantu bafite virusi itera SIDA bafata imiti igabanya ubukana, ndetse 98% byabo bagaragaza ko virusi yagabanutse ku kigero cyo hejuru.

Mu bantu bari hagati y’imyaka 15 na 49, 2.7% bafite virusi itera SIDA, naho mu bana bari hagati y’imyaka 0 na 14, abafata imiti ni 80%.
Abana bavutse ku babyeyi bafite virusi, 99% bageza ku myaka ibiri nti bafite ubwandu, bisobanuye ko 1% ari we ushobora kuyandura.

Dr Ikuzo yibukije ko nubwo virusi iba itakigaragara mu mubiri kubera imiti, ntabwo bivuze ko umuntu yakize SIDA, asaba ko abavuga ko basengewe bagakira bakwiye kwitondera amagambo nk’ayo. Ati:“Virusi itera Sida ntabwo igira umuti cyangwa urukingo. Iyo ufashe neza imiti, ishobora kugabanuka ku rugero rw’uko itakigaragara mu bipimo bisanzwe, ariko ntiba yakize.”

Yongeyeho ko nubwo umuntu yaba ageze ku rwego rwo kutanduza uwo baryamanye igihe adakingiye, bidakuraho kwirinda, kuko utamenya uko byifashe ku wo muryamanye.

Mu Rwanda, abantu barindwi ku munsi nibo bapfa bazize virusi itera SIDA, mu gihe mbere bari kuri 20 ku munsi.
Imibare ya Minisiteri y’Ubuzima igaragaza ko buri mwaka abantu 3200 bandura virusi itera SIDA, naho 2600 ikabahitana.

U Rwanda rwagabanyije imibare y’ubwandu bushya ku kigero cya 82% mu gihe abicwa na SIDA bagabanyutse kugeza kuri 86%.

Impinga

Previous Post

OMS ishinja ingabo za Israeli kugaba ibitero ku bakozi n’ibikorwa byayo, Gaza

Next Post

Perezida Trump yiswe umunyakinyoma nyuma y’uko tangaje ko igihugu cye cyateye inkunga Ethiopia

Alex RUKUNDO

Alex RUKUNDO

IZINDI NKURU WASOMA

Hagati y’umugabo n’umugore ni nde uryoherwa n’imibonano mpuzabitsina?

Hagati y’umugabo n’umugore ni nde uryoherwa n’imibonano mpuzabitsina?

by Alex RUKUNDO
3 days ago

Imibonano mpuzabitsina ni kimwe mu bikorwa nkenerwa mu buzima bwa buri munsi haba ku bagabo n’abagore ndetse kikaba mu bishimisha...

Cicada”: Ubwoko bushya bwa COVID-19 bwatangiye kugaragara

Cicada”: Ubwoko bushya bwa COVID-19 bwatangiye kugaragara

by MUNYANKINDI Alphonse
4 days ago

Ubwoko bushya bwa virusi itera COVID-19 bwiswe BA.3.2, buzwi ku izina rya “Cicada” cyangwa “Chainsaw”, buri gukurikiranwa n’abahanga ku rwego...

“Kwibwa igitsina” guteje impagarara mu Burundi na RDC

“Kwibwa igitsina” guteje impagarara mu Burundi na RDC

by MUNYANKINDI Alphonse
6 days ago

Mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo no mu Uburundi, haravugwa inkuru zidasanzwe z’abantu bashinjwa “kwiba igitsina” bagenzi babo,...

Next Post
Perezida Trump yiswe umunyakinyoma nyuma y’uko tangaje ko igihugu cye cyateye inkunga Ethiopia

Perezida Trump yiswe umunyakinyoma nyuma y'uko tangaje ko igihugu cye cyateye inkunga Ethiopia

Inshingano zitegereje Minisitiri w’Intebe mushya n’ububasha ahabwa n’itegeko

Inshingano zitegereje Minisitiri w’Intebe mushya n’ububasha ahabwa n’itegeko

Trump na von der Leyen basinyanye amasezerano y’ubucuruzi hagati ya Amerika n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU)

Trump na von der Leyen basinyanye amasezerano y’ubucuruzi hagati ya Amerika n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU)

Urukundo rushya rwa Abba Marcus imfura ya Cameleone ruri mu mbuto
Uncategorized

Urukundo rushya rwa Abba Marcus imfura ya Cameleone ruri mu mbuto

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Kinshasa: Hongeye kwibukwa urupfu rwa Papa WEMBA ‘umwami wa Rumba’ apfuye
Imyidagaduro

Kinshasa: Hongeye kwibukwa urupfu rwa Papa WEMBA ‘umwami wa Rumba’ apfuye

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Umuhanzi utabona agiye kwitabira irushanwa ryo kwiruka
Imikino

Umuhanzi utabona agiye kwitabira irushanwa ryo kwiruka

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Drake agiye gukorera igitaramo i Kigali 2027
Uncategorized

Drake agiye gukorera igitaramo i Kigali 2027

by Alex RUKUNDO
April 24, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.