• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Wednesday, June 17, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Inkuru Nyamukuru

Pulasitiki mu Kivu: “Umusaruro w’Amafi mu Marembera?”

MUNYANKINDI Alphonse by MUNYANKINDI Alphonse
January 24, 2026
Reading Time: 2 mins read
A A

Ikiyaga cya Ikiyaga cya Kivu gikomeje kuba umutungo kamere w’ingenzi ku baturage b’akarere ka Karongi n’igihugu cy’Rwanda muri rusange. Ariko uko imyaka ishira, ikibazo cy’imyanda ya pulasitiki kijugunywa muri iki kiyaga kiragenda gifata indi ntera, bikaba byaratangiye kugira ingaruka zikomeye ku musaruro w’amafi, ku buzima bw’ibinyabuzima byo mu mazi ndetse no ku mibereho y’abagituriye.

Iyi nkuru icukumbuye iragaragaza uko imyanda ya pulasitiki yatumye umusaruro w’amafi ugabanuka, ikanatanga imibare, ibitekerezo by’abayobozi n’abaturage, ndetse n’ingamba zashyizweho kugira ngo iyi myanda imenwa mu kivu igabanuke.

Imiterere y’ikibazo: Pulasitiki igwira mu Kivu

Ubushakashatsi bwakozwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe kurengera ibidukikije, Rwanda Environment Management Authority, mu 2023 bugaragaza ko Toni zisaga 1,500 z’imyanda ya pulasitiki zinjira mu Kiyaga cya Kivu buri mwaka ziturutse ahanini ku bikorwa bya muntu—nk’ubucuruzi, ingo n’ibikorwa by’ubukerarugendo.

Umuyobozi mukuru wa REMA, Juliet Kabera, yabitangaje ku wa 5 Kamena 2023, ku munsi mpuzamahanga wahariwe ibidukikije, agira ati:
“Nubwo u Rwanda rwashyizeho amategeko abuza ikoreshwa rya pulasitiki zimwe, haracyari ikibazo cy’imyanda igera mu biyaga n’imigezi, cyane cyane mu Kivu.”

Yongeyeho ko iyi myanda igira ingaruka zikomeye ku binyabuzima byo mu mazi ndetse no ku bukungu bw’abaturage.

Kugabanuka k’umusaruro w’amafi

Imibare itangwa na Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi (MINAGRI) igaragaza ko mu myaka itanu ishize (2019–2024), umusaruro w’amafi mu Kivu wagabanutseho hagati ya 20% na 25%.

Ildephonse Musafiri, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ku wa 12 Mutarama 2024, yavuze ko:
“Ihumana ry’amazi, ririmo n’imyanda ya pulasitiki, riri mu bituma umusaruro w’amafi ugabanuka, cyane cyane isambaza.”

Akaba yarongeye kubigarukaho ku itariki ya 21/11/2025 mu kiganiro kuri telephone yagiranye n’umunyamakuru wa Impinga.rw

Yavuze Isambaza, ifatwa nk’ingenzi ku isoko ry’imbere mu gihugu, arizo zibasiwe cyane kuko ziba mu bice byo hejuru by’amazi aho pulasitiki nyinshi zigaragara.

Abahanga mu bidukikije bavuga ko pulasitiki ishobora gufunga imyanya y’amafi, igahindura aho atura ndetse ikanabangamira uko yororoka.

Icyo abarobyi bavuga

Ku nkombe z’ikiyaga cya Kivu, abarobyi bavuga ko babona neza impinduka mu musaruro.

Habimana Jean Claude, umurobyi ukorera mu murenge wa Bwishyura, yagize ati:
“Mu myaka ishize twafataga amafi menshi cyane, ariko ubu hari igihe tumara ijoro ryose tugafata make cyane. Imyanda iriyongera mu mazi kandi tubona ifata mu nshundura zacu.”

Undi muturage, Mukandayisenga Claudine, ucuruza amafi i Rubengera, na we yemeza iki kibazo:
“Amafi yabaye make, kandi n’igiciro kirahindagurika. Ibi bigira ingaruka ku bucuruzi bwacu.”

Ingaruka ku bukerarugendo n’ubuzima

Uretse uburobyi, ihumana rya pulasitiki rifite ingaruka no ku bukerarugendo. Amazi yanduye agabanya ubwiza bw’ikiyaga, bigatuma ba mukerarugendo bamwe batagitembera nk’uko byari bisanzwe.

Rwanda Development Board yagaragaje ko kurengera ibidukikije ari ingenzi mu gukomeza guteza imbere ubukerarugendo bushingiye ku Kivu.

Ku bijyanye n’ubuzima, pulasitiki ishobora kwinjira mu ruhererekane rw’ibiribwa (food chain), bikagira ingaruka ku bantu bayiriye binyuze mu mafi.

Ingamba ziri gufatwa

Leta y’u Rwanda yashyizeho ingamba zitandukanye zo kurwanya iki kibazo:

  • Gukaza amategeko abuza ikoreshwa rya pulasitiki zimwe
  • Gukora ubukangurambaga ku baturage
  • Gushyiraho gahunda zo kwegeranya no gutunganya imyanda
  • Gufatanya n’imiryango mpuzamahanga

Mu 2024, REMA yatangije ubukangurambaga bwo gusukura inkombe z’ikiyaga cya Kivu, bufatanyije n’abaturage n’inzego z’ibanze.

Previous Post

Muyango: Nahisemo kwiyubaka aho kongera gukomereka mu rukundo

Next Post

Umuziki, urukundo n’imiryango: ‘Ndandambara’ avuga uko abagore babiri bamubereye imbarutso yo guhanga no gukora cyane

MUNYANKINDI Alphonse

MUNYANKINDI Alphonse

IZINDI NKURU WASOMA

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima

by MUNYANKINDI Alphonse
4 weeks ago

Abigael Kendi ni umukobwa w’imyaka 19 wo muri Kenya ufite ubuzima budasanzwe bwatangaje benshi. Yavutse afite inkondo ebyiri z’umura, nyababyeyi...

Ebola yongeye kwaduka muri DR Congo iri koreka imbaga

Ebola yongeye kwaduka muri DR Congo iri koreka imbaga

by MUNYANKINDI Alphonse
1 month ago

Africa Centres for Disease Control and Prevention yatangaje ko icyorezo gishya cya Ebola cyadutse mu burasirazuba bwa Democratic Republic of...

Gukora imibonano mpuzabitsina kabiri mu Cyumweru birinda ibyago byo kurwara kanseri

Gukora imibonano mpuzabitsina kabiri mu Cyumweru birinda ibyago byo kurwara kanseri

by Alex RUKUNDO
1 month ago

Igikorwa cyo gukora imibonano mpuzabitsina iyo gikozwe neza kandi cyitondewe uretse kuba gitanga ibyishimo bigira n’inyungu nyinshi ababikora zirimo kugira...

Next Post
Umuziki, urukundo n’imiryango: ‘Ndandambara’ avuga uko abagore babiri bamubereye imbarutso yo guhanga no gukora cyane

Umuziki, urukundo n’imiryango: ‘Ndandambara’ avuga uko abagore babiri bamubereye imbarutso yo guhanga no gukora cyane

Umusigiti wa Giporoso ugiye kwimurwa kubera kwagura umuhanda Prince House–Masaka

Umusigiti wa Giporoso ugiye kwimurwa kubera kwagura umuhanda Prince House–Masaka

Umuraperi Boy Chopper yasabye ubufasha bwo gutaha avuye muri Cambodia

Umuraperi Boy Chopper yasabye ubufasha bwo gutaha avuye muri Cambodia

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima
Mu mahanga

“Mfite ibitsina gore bibiri”: Ubuzima bukomeye bwa Abigael bwakoze benshi ku mutima

by MUNYANKINDI Alphonse
May 23, 2026
DJ Toxxyk yakatiwe: Urukiko rwamuhaye umwaka n’igice
Imyidagaduro

DJ Toxxyk yakatiwe: Urukiko rwamuhaye umwaka n’igice

by MUNYANKINDI Alphonse
May 23, 2026
Aston Villa Yegukanye Europa League
Imikino

Aston Villa Yegukanye Europa League

by MUNYANKINDI Alphonse
May 21, 2026
Shakira yatumiye Ghetto Kids mu mukino wa nyuma w’igikombe cy’isi
Imyidagaduro

Shakira yatumiye Ghetto Kids mu mukino wa nyuma w’igikombe cy’isi

by MUNYANKINDI Alphonse
May 21, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.