• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Saturday, April 25, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Ikoranabuhanga

Dore ibyo ukwiriye kwitaho igihe umwana wawe akoresha ibikoresho by’ikoranabuhanga

Alex RUKUNDO by Alex RUKUNDO
February 9, 2026
Reading Time: 1 min read
A A

Muri iyi minsi, abana bareba TV cyane ariko kandi benshi bakoresha telephone cyane cyangwa se Ipad. Muri iyi nkuru turabagezaho ibyo akwiriye kureba bimugenewe n’ibigenewe ababyeyi.

Nkuko bitangazwa n’urubuga ’healthmatters.nyp.org , ruvuga ko abana bakoresha cyane ’screens’ rero bishobora kugira ingaruka ku mwana zikurikira,

  1. kubangamira imikurire y’ umwana mu bintu bitandukanye : abana bareba ari bato cyane batinda kuvuga, ndetse mu gihe kizaza akaba yakwanga ishuri, gutsindwa cyane cyane imibare, kutamenya kwikorera ibyo akeneye ndetse no kunanirwa kubana n’abandi.
  2. Kutabasha kwitondera ibintu atekereza (concentration)
  3. Kutaryoherwa n’ubuzima . Abana barenza amasaha ane ku munsi barakara vuba, bariheba, ndetse ntago bigirira icyizere.

Kwitwara nabi: abana bareba imikino ya video yo kurwana, bigana ibyo babona nabo bkajya babikora ndetse no kutita ku bintu bisanzwe bahura nabyo mu buzima.

5. Ikibazo ku buzima: bituma umwana agabanya gukina bisanzwe, ahubwo bikongera gushaka kurya. Bikaba byatuma umwana agira umubyibuho ukabije.
Icyo wakora:

Gabanya igihe abana bamara bareba tv cyangwa bakina imikino kuri za “screens”.
Baganirize ku gihe bamara babiriho ndetse byaba byiza agiye yandika umwanya amara areba mukawigaho.

Koresha screen biga ibindi bintu bibafitiye akamaro atari kureba gusa cyangwa gukina.

Bahe urugero rwiza nawe ntubihorereho.

Ikigero abana bariho n’igihe bagomba kumara kuri screen:

Mbere y’imyaka 3: nta screen ndetse umujyane kure y’aho bireberwa kugira ngo yige ibyo akeneye kuzakoresha mu buzima bwe.

Imyaka itatu: yareba gato ariko ukamwereka ibijyanye n’ikigero arimo
Hagati y’imyaka 3-6 : irinde gushyira TV mu cyumba cy’umwana kandi ntumugurire ipad cyangwa telephone.

Hagati y’imyaka 6-9: shyiraho igihe umwana agomba kumara akoresha screen ariko umureke avuge uko azajya awukoresha.

Guhera ku myaka 9: tangira wigishe umwana ibijyanye na internet: umube hafi, umubwire ko ibigiye kuri internet bidasibika, ko bishobora kurebwa n’abantu benshi kandi ko ibyo abona byose atari ukuri. Mubwire igihe azagira telephone ye

Nyuma y’imyaka 12: mureke akoreshe telephone wenyine ariko mu gihe uziko akurikiza ibyo wamubwiye. Ntumwemerere kureba wenyine umwanya munini yiherereye mu cyumba cye.

Muganirize ku bibi by’amashusho y’urukozasoni (pornography) ndetse n’ihohoterwa ndetse no kujya abanza akareba ko umukino akina ujyanye n’imyaka ye.

Previous Post

Yvan Muziki agiye kumurika album ye ya mbere mu gitaramo cy’igaruka rye mu Rwanda

Next Post

U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

Alex RUKUNDO

Alex RUKUNDO

IZINDI NKURU WASOMA

Hagati y’umugabo n’umugore ni nde uryoherwa n’imibonano mpuzabitsina?

Hagati y’umugabo n’umugore ni nde uryoherwa n’imibonano mpuzabitsina?

by Alex RUKUNDO
3 days ago

Imibonano mpuzabitsina ni kimwe mu bikorwa nkenerwa mu buzima bwa buri munsi haba ku bagabo n’abagore ndetse kikaba mu bishimisha...

Cicada”: Ubwoko bushya bwa COVID-19 bwatangiye kugaragara

Cicada”: Ubwoko bushya bwa COVID-19 bwatangiye kugaragara

by MUNYANKINDI Alphonse
4 days ago

Ubwoko bushya bwa virusi itera COVID-19 bwiswe BA.3.2, buzwi ku izina rya “Cicada” cyangwa “Chainsaw”, buri gukurikiranwa n’abahanga ku rwego...

“Kwibwa igitsina” guteje impagarara mu Burundi na RDC

“Kwibwa igitsina” guteje impagarara mu Burundi na RDC

by MUNYANKINDI Alphonse
6 days ago

Mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo no mu Uburundi, haravugwa inkuru zidasanzwe z’abantu bashinjwa “kwiba igitsina” bagenzi babo,...

Next Post
U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

Ziza Bafana yatangaje ko Mowzey Radio yari afite gahunda yo kwimukira mu Rwanda

Ziza Bafana yatangaje ko Mowzey Radio yari afite gahunda yo kwimukira mu Rwanda

Ziza Bafana yaguze imodoka yo mu bwoko bwa Mercedes-Maybach ihagaze $50,730

Ziza Bafana yaguze imodoka yo mu bwoko bwa Mercedes-Maybach ihagaze $50,730

Urukundo rushya rwa Abba Marcus imfura ya Cameleone ruri mu mbuto
Uncategorized

Urukundo rushya rwa Abba Marcus imfura ya Cameleone ruri mu mbuto

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Kinshasa: Hongeye kwibukwa urupfu rwa Papa WEMBA ‘umwami wa Rumba’ apfuye
Imyidagaduro

Kinshasa: Hongeye kwibukwa urupfu rwa Papa WEMBA ‘umwami wa Rumba’ apfuye

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Umuhanzi utabona agiye kwitabira irushanwa ryo kwiruka
Imikino

Umuhanzi utabona agiye kwitabira irushanwa ryo kwiruka

by MUNYANKINDI Alphonse
April 24, 2026
Drake agiye gukorera igitaramo i Kigali 2027
Uncategorized

Drake agiye gukorera igitaramo i Kigali 2027

by Alex RUKUNDO
April 24, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.