Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwatangaje ko rwataye muri yombi umugabo witwa Benjamin Manirakiza, wigisha muri kaminuza, akekwaho icyaha cyo gusambanya abana b’abakobwa biga mu mashuri yisumbuye, icyaha kiri mu bikomeje guteza impungenge ku mutekano w’abana n’urubyiruko.
Mu itangazo RIB yashyize ahagaragara ku wa Mbere tariki ya 19 Mutarama 2026, yavuze ko iperereza ry’ibanze ryagaragaje ko uyu warimu yakoraga ihohoterwa rishingiye ku gitsina akoresheje amafaranga nk’uburyo bwo gushuka abo bana, mu bihe bitandukanye.
RIB yatangaje ko uyu mugabo yasambanyije abana b’abakobwa bo mu mashuri atandukanye yo mu Karere ka Bugesera, akabashuka abizeza amafaranga cyangwa izindi nyungu z’igihe gito, ibintu byafashwe nk’icyaha gikomeye gihungabanya uburenganzira bw’umwana.
Kuri ubu, Benjamin Manirakiza afungiye kuri sitasiyo ya RIB ya Rwezamenyo, mu Karere ka Nyarugenge, mu gihe dosiye ye yamaze gushyikirizwa Ubushinjacyaha kugira ngo hakurikizwe amategeko.
RIB yibukije ko ihohoterwa rishingiye ku gitsina rikorewe abana ritabangamira gusa uburenganzira bwabo bw’ibanze, ahubwo rinagira ingaruka zikomeye ku mibereho yabo y’igihe kirekire, ku miryango yabo no ku muryango nyarwanda muri rusange.
Iyi nkuru ije yiyongera ku zindi zimaze iminsi zitangazwa n’inzego z’umutekano, aho mu byumweru bishize hatangajwe itabwa muri yombi ry’abantu bakekwaho ibyaha by’ihohoterwa rishingiye ku gitsina mu bice bitandukanye by’igihugu, ibintu byatumye inzego zishinzwe umutekano zongera gushimangira ingamba zo gukumira no guhana abakora bene ibi byaha.
Abasesenguzi mu by’umutekano bagaragaza ko gukaza amategeko, kongera ubukangurambaga mu mashuri no gushishikariza abaturage gutanga amakuru ku gihe biri mu byafasha kugabanya ihohoterwa rishingiye ku gitsina, cyane cyane rikorerwa abana n’urubyiruko.
RIB yashimangiye ko ibikorwa nk’ibi bidashobora kwihanganirwa, yongeraho ko izakomeza gukorana n’izindi nzego mu kurengera umutekano w’abana no kubaha
Mu mwaka wa 2023/2024, inzego z’umutekano zasobanuye ko 4,849 abana bahuye n’ihohoterwa rishingiye ku gitsina, harimo abakobwa 4,646 n’abahungu 203. Abakekwaho ibi byaha bari 4,901 bose hamwe.
Ku rwego rw’igihugu kuva 2021 kugeza 2024, 15,497 by’ihihoterwa ry’abana byari byarajya byatangajwe, aho aho gusambanya abana (child defilement) byari byinshi muri ibyo.
Mu mibare ya 2023, ibyaha byo gusambanya abana byari ku mwanya wa kane mu byaha bikurikiranwaga mu Rwanda.
Iyi mibare yerekana ko gukomeza kurwanya ihohoterwa rishingiye ku gitsina, cyane cyane rikorerwa abana, ari kimwe mu bibazo bikomeye by’umutekano w’abaturage.
Amategeko ahana ihohoterwa rishingiye ku gitsina
Mu Rwanda, gusambanya umwana munsi y’imyaka 18 ni icyaha gikomeye kandi gihanishwa ibihano birimo igifungo kirekire, harimo no gufungwa ubuzima, ndetse n’amande y’amafaranga, hashingiwe ku mategeko y’igihugu.
Ibyaha byo gukoresha abana mu by’ihohoterwa rishingiye ku gitsina cyangwa amashusho y’ihohoterwa ku bana nabyo bihanishwa ibihano bikomeye birimo igifungo no gucibwa amande.
Uburemere bw’ikibazo n’ingamba ziriho
Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha hamwe n’izindi nzego nk’Ubushinjacyaha Bukuru n’Urwego rw’Igihugu rw’Abashinjacyaha bikurikirana neza dosiye z’ihihoterwa rishingiye ku gitsina, harimo n’ishami ryihariye ryashinzwe gukurikirana ibyo byaha, kugira ngo ubutabera bwihutirwe kandi abakoze bene ibi byaha bahabwe ibihano bikwiye.
Hanatangijwe kandi ibikorwa byo gukangurira abaturage kurwanya ihohoterwa rishingiye ku gitsina binyuze mu mahugurwa n’amarushanwa mu mashuri, mu rwego rwo kubaka umuco wo kutihanganira ibi byaha.
Impamvu yo gukomeza gutanga amakuru
Abashinzwe umutekano n’uburenganzira bwa muntu basaba ababyeyi, abarimu n’abaturage muri rusange gukomeza gutanga amakuru igihe habonetse amakuru y’ihohoterwa rishingiye ku gitsina.
Ibi bizatuma abakoze ibyaha nk’ibi bahamwa n’ibyaha kandi batazahungabanya umutekano w’abana bacu.
Urwego rw’umutekano ruvuga ko nta bwihisho buzabaho ku bakora ibyaha by’ihohoterwa rishingiye ku gitsina, kuko bishyira abana mu kaga, bigahungabanya uburenganzira bwabo bw’ibanze kandi bigateza ibibazo by’igihe kirekire mu muryango nyarwanda.










