• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Tuesday, February 3, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Inkuru Ndende

Ibiryo urya bishobora kugena impumuro y’umubiri wawe

MUNYANKINDI Alphonse by MUNYANKINDI Alphonse
January 19, 2026
Reading Time: 2 mins read
A A
Share on FacebookShare on XShare on WhatsApp

Buri muntu wese agira impumuro ye yihariye, nk’uko agira ibindi bimuranga by’umwimerere. Impumuro y’umubiri iterwa n’impamvu nyinshi zirimo imisemburo, imiterere y’uturemangingo, isuku, ubuzima rusange n’amarangamutima.

Abahanga mu bya siyansi bavuga ko nubwo hari ibintu umuntu atabasha kugenzura, amafunguro arya agira uruhare runini mu mpumuro y’umubiri.

Icyo ubushakashatsi bubivugaho

Porofeseri Craig Roberts wo muri Kaminuza ya Stirling muri Ecosse avuga ko mu bushakashatsi bwa vuba byagaragaye ko impumuro y’umubiri iterwa ahanini n’imikoranire y’uturemangingo, imisemburo, ubuzima n’isuku.

Yongeraho ko impumuro y’umubiri idashingiye gusa ku gitsina, imyaka cyangwa uko umuntu ameze, ahubwo n’indyo afata igira uruhare runini mu buryo ahumura.

Uko ibiryo bigira ingaruka ku mpumuro

Inzobere mu by’ubuzima, Lina Bagdach wo muri Kaminuza ya Leta ya New York (Binghamton), asobanura ko ibiryo bigira ingaruka ku mpumuro y’umubiri binyuze mu nzira ebyiri z’ingenzi: igogora n’uruhu.

Iyo ibiryo bigogowe, hari imyuka n’ibinyabutabire bigenda mu maraso, bimwe bigasohoka mu mwuka w’impumeko cyangwa mu byuya, aho bihura na bagiteri bigatanga impumuro.

Ibyuya ubwabyo ntibinuka

Abahanga bavuga ko ibyuya ubwabyo bitagira impumuro mbi, ahubwo impumuro mbi ituruka ku bagiteri zibisukamo, zigakorana n’ibinyabutabire biva mu biryo byinjiye mu mubiri.

Ni yo mpamvu ibiryo bimwe bishobora gutuma umuntu anuka cyane kurusha abandi.

Imbuto n’imboga: urufunguzo rw’impumuro nziza

Imboga n’imbuto nka karoti, inyanya, ipapayi, amashu n’izindi, zigira uruhare mu gutuma impumuro y’umubiri iba nziza.

Ubushakashatsi bwakozwe muri Austria mu 2017 bwerekanye ko abagabo baryaga imbuto n’imboga nyinshi bagiraga impumuro ikurura abandi, ndetse uruhu rwabo rukagaragara neza bitewe na ‘carotenoids’ ziboneka muri ibyo biribwa.

Tungurusumu ishobora gutungura benshi

Nubwo tungurusumu izwiho gutuma umwuka wo mu kanwa uhumura nabi, ubushakashatsi bwerekanye ko ishobora gutuma ibyuya byo mu kwaha bihumura neza.

Mu bushakashatsi bwakorewe ku bagabo 42, abariye tungurusumu nyinshi bavuzweho kugira impumuro nziza kurusha abariye nke. Abashakashatsi bavuga ko tungurusumu irimo intungamubiri zirwanya udukoko kandi zongera ubuzima bw’umubiri muri rusange.

Imboga zimwe zitera impumuro ikaze

Imboga nka brokoli, amashu na cauliflower zikungahaye ku binyabutabire bya sulfur, bishobora gutuma umubiri unuka nk’igi ryaboze.

Asparagus na yo ituma inkari n’ibyuya bigira impumuro ikaze, ariko si abantu bose babigira, kuko biterwa n’itandukaniro ry’uturemangingo tw’abantu.

Inyama n’amafi bishobora kongera umunuko

Inyama n’amafi birimo poroteyine iyo zangiritse mu mubiri zigatanga ibinyabutabire bishobora gusohoka mu byuya bigatera impumuro mbi.

Ubushakashatsi bwakozwe mu 2006 bwerekanye ko abagabo bari ku ndyo idafite inyama bagiraga impumuro nziza ugereranyije n’abaryaga inyama nyinshi.

Inzoga n’ikawa nabyo bigira uruhare

Inzoga, cyane cyane izinyobwa kenshi, zituma umwuka wo mu kanwa uhumura nabi bitewe n’ibinyabutabire zikora mu mubiri, kandi zigagabanya amacandwe agabanya bagiteri.

Ikawa n’icyayi birimo kafeyine, ishobora gutuma umuntu abira icyuya cyane, bikongera ibyago byo kugira impumuro mbi mu kwaha.

Impumuro n’imibanire y’abantu

Porofeseri Roberts avuga ko mu nyamaswa zo mu bwoko bw’inyamabere, impumuro igira uruhare runini mu gukurura abandi no mu mibanire.

Nubwo impumuro ari ikintu cy’ingenzi, ntishobora gutandukanywa n’ibindi biranga umuntu nk’imyitwarire, uko agaragara n’uko yitwara mu bandi.

Abahanga mu bya siyansi bagaragaza ko nubwo tutaramenya byose ku bijyanye n’impumuro y’umubiri, indyo yuzuye imbuto n’imboga, kugabanya inyama n’inzoga, no kwita ku isuku bishobora gutuma umuntu agira impumuro nziza kandi ikurura abandi.

Share2Tweet1Send
Previous Post

CAN 2025: Guhusha ‘Panenka’ kwa Brahim Diaz kwahinduye amateka y’umukino wa Maroc na Senegal

Next Post

Alien Skin asaba abahanzi bo muri Uganda gusubira ku muziki nyuma y’amatora

MUNYANKINDI Alphonse

MUNYANKINDI Alphonse

IZINDI NKURU WASOMA

Ibimenyetso byerekana ko inzoka ishobora kukurya n’uko wakwirinda ibyago byayo

Ibimenyetso byerekana ko inzoka ishobora kukurya n’uko wakwirinda ibyago byayo

by MUNYANKINDI Alphonse
1 hour ago

Mu gihe imvura n’imbeho byiyongera, ni na bwo hakunze kwiyongera impanuka zo kuribwa n’inzoka, cyane cyane mu bice byo hagati...

Ingeso 6 zishobora kwangiza ubuzima bw’uruhago rwawe n’uburyo bwo kuzihindura

Ingeso 6 zishobora kwangiza ubuzima bw’uruhago rwawe n’uburyo bwo kuzihindura

by MUNYANKINDI Alphonse
24 hours ago

  Biroroshye ko umuntu ashobora kwirengagiza ubuzima bw'uruhago kugezaho rutangiye gutera ibibazo by'ubuzima. Uru rugingo ruto, rumeze nka 'ballon', ruherereye...

Menopause n’ubwonko: Impamvu abagore bakwiye kwitaho ibatera kwibagirwa hakiri kare

Menopause n’ubwonko: Impamvu abagore bakwiye kwitaho ibatera kwibagirwa hakiri kare

by MUNYANKINDI Alphonse
5 days ago

Igihe cyo gucura ku bagore (menopause) kimenyerewe cyaneho ibimenyetso byo mu mubiri nko kubura ibitotsi, ubushyuhe bukabije n’ihindagurika ry’amarangamutima. Gusa...

Next Post
Alien Skin asaba abahanzi bo muri Uganda gusubira ku muziki nyuma y’amatora

Alien Skin asaba abahanzi bo muri Uganda gusubira ku muziki nyuma y’amatora

Imikufi ihenze ya Burna Boy yabanje kumubera inzitizi mbere yo gutaramira muri Marroc

Imikufi ihenze ya Burna Boy yabanje kumubera inzitizi mbere yo gutaramira muri Marroc

Muhanga: Bakekwaho gutema abanyerondo bafashwe, inzego z’umutekano zirakomeza iperereza

Muhanga: Bakekwaho gutema abanyerondo bafashwe, inzego z’umutekano zirakomeza iperereza

Ibimenyetso byerekana ko inzoka ishobora kukurya n’uko wakwirinda ibyago byayo
Inkuru Ndende

Ibimenyetso byerekana ko inzoka ishobora kukurya n’uko wakwirinda ibyago byayo

by MUNYANKINDI Alphonse
February 3, 2026
“Umuziki usaba gukorera mu ikipe” – Spice Diana
Imyidagaduro

“Umuziki usaba gukorera mu ikipe” – Spice Diana

by Alex RUKUNDO
February 3, 2026
Rayon Sports mu gihirahiro: imikino iri imbere iteye impungenge
Imikino

Rayon Sports mu gihirahiro: imikino iri imbere iteye impungenge

by MUNYANKINDI Alphonse
February 3, 2026
I Bruxelles hategerejwe igitaramo  cya Israel Mbonyi
Imyidagaduro

I Bruxelles hategerejwe igitaramo cya Israel Mbonyi

by MUNYANKINDI Alphonse
February 3, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.