• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Saturday, March 7, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Ubuzima

Gusubiranya Icyogogo cya Congo-Nil: Umushinga uri guteza imbere ubuzima, ibidukikije n’imibereho y’abaturage

MUNYANKINDI Alphonse by MUNYANKINDI Alphonse
January 17, 2026
Reading Time: 1 min read
A A
Share on FacebookShare on XShare on WhatsApp

Mu gihe u Rwanda rukomeje gushyira imbaraga mu kurengera ibidukikije no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe, umushinga wo gusubiranya Icyogogo cya Congo-Nil uri kugaragaza umusaruro ufatika, haba mu kurengera umutungo kamere, guteza imbere ubuzima bw’abaturage no kuzamura imibereho yabo.

Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Amashyamba (RFA) cyatangaje ko uyu mushinga umaze kugerwaho ku kigero cya 20%, mu bikorwa bigamije gukumira isuri, kurinda amazi no kugarura urusobe rw’ibinyabuzima mu bice byangiritse.

 Ibi byatangarijwe mu Karere ka Karongi ku wa 15 Mutarama 2026, ubwo abayobozi n’abafatanyabikorwa basuraga aho ibikorwa bigeze.

Uyu mushinga uzwi nka Congo-Nil Divide (CND) uri gushyirwa mu bikorwa mu turere 10 two mu Ntara y’Iburengerazuba n’iy’Amajyepfo, arimo Musanze, Nyabihu, Rubavu, Ngororero, Rutsiro, Karongi, Nyamasheke, Rusizi, Nyamagabe na Nyaruguru.

Ureba ku ruhererekane rw’imisozi igabanya amazi atemba ajya mu ruzi rwa Nil n’urwa Congo, ahafite uruhare rukomeye mu mibereho y’igihugu n’akarere.

Mu bikorwa bikomeje gukorwa harimo gutera ibiti bya gakondo, guca amaterasi y’indinganire, kurinda inkombe z’imigezi, no kuvugurura inzuri zangiritse.

 Ibi bikorwa bifite intego yo kugabanya isuri igenda yangiza ubutaka n’imigezi, bigatuma amazi yandura bikagira ingaruka ku buzima bw’abaturage.

Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Umutungo Kamere w’Amazi (RWB), Dr. Emmanuel Rukundo, yavuze ko amazi yanduye akomoka ku isuri aba intandaro y’indwara zitandukanye zirimo iziterwa n’umwanda n’ibinyabuzima byangiza ubuzima.

Yagaragaje ko iyo amazi atabungabunzwe neza, byongera igiciro cyo kuyatunganya no kuyaha abaturage, ndetse bikabangamira n’ingomero zitanga amashanyarazi.

Ati “Amazi meza ni ishingiro ry’ubuzima. Kuyarinda bisobanuye kurinda ubuzima bw’abaturage no kugabanya indwara ziterwa n’umwanda. Iyo isuri igabanutse, n’indwara zijyanye n’amazi mabi ziragabanuka.”

Ku ruhande rw’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Kurengera Ibidukikije (REMA), cyagaragaje ko uyu mushinga ujyanye n’intego z’igihugu zo guhangana n’imihindagurikire y’ibihe no kugabanya imyuka ihumanya ikirere.

REMA ivuga ko gutera ibiti bya gakondo bifite ubushobozi bwo kuyungura umwuka mwinshi wa carbone, bikagira uruhare mu kugabanya ingaruka z’ubushyuhe bukabije ku buzima bw’abantu, zirimo indwara z’ubuhumekero n’iziterwa n’imihindagurikire y’ikirere.

REMA kandi yagaragaje ko kugarura urusobe rw’ibinyabuzima bifasha kubungabunga uburinganire bw’ibidukikije, bikagabanya kwiyongera kw’udukoko n’indwara zishobora kwibasira abantu n’amatungo.

Umuyobozi Mukuru wa RFA, Dr. Concorde Nsengumuremyi, yavuze ko mu bice by’icyogogo byibasiwe n’inkongi hagiye hamera cyane ibyatsi byitwa ibishihe byangiza cyane ibidukikije.

Yashimangiye ko uyu mushinga wibanda ku gusubiza aho byangiritse ibiti bya gakondo, kuko byihanganira indwara, bigahangana n’imihindagurikire y’ibihe kandi bikaba indiri y’ibindi binyabuzima bifasha urusobe rw’ubuzima.

Ati “Turateganya kuvugurura inzuri kuri hegitari 1000 no guca amaterasi kuri hegitari 1000 mu turere twa Karongi na Rutsiro. Ibi bizafasha kugabanya isuri, kongera umusaruro w’ubuhinzi no kurinda ubuzima bw’abaturage baturiye ibi bice.”

Uyu mushinga kandi ufite uruhare mu guteza imbere imibereho y’abaturage binyuze mu guhanga imirimo. Abaturage benshi barimo kubona akazi mu gutunganya ingemwe, gutera ibiti no guca amaterasi.

Jean Claude Ngendambizi, umwe mu bakozi b’uyu mushinga, yavuze ko amafaranga abona yamufashije kwishyura ubwisungane mu kwivuza no kwita ku mibereho y’umuryango we, bigatuma agira ubuzima bwiza n’umutekano mu mibereho.

Umushinga wa Congo-Nil Divide watangiye mu 2024, uzageza mu 2028 utwaye arenga miliyari 66Frw. Uteganya gusubiranya hegitari 1500 muri Pariki ya Nyungwe na hegitari 500 muri Pariki ya Gishwati-Mukura.

Abawuyobora bagaragaza icyizere ko uzarangira ku gihe, ugasiga utanze umusanzu ukomeye mu kurengera ibidukikije, guteza imbere ubuzima n’iterambere rirambye ry’igihugu.

Share2Tweet1Send
Previous Post

A Pass yatangaje uko rimix ya Gamululu na Konshens yazamuye umuziki we

Next Post

Phina Masanyalaze yatangaje yambwe 10,000 by’amagande mu ndirimbo “calypso” ya Bebi Wine

MUNYANKINDI Alphonse

MUNYANKINDI Alphonse

IZINDI NKURU WASOMA

Impinduka z’ibihe zifite ingaruka ku bushobozi bw’intanga z’abagabo

Impinduka z’ibihe zifite ingaruka ku bushobozi bw’intanga z’abagabo

by MUNYANKINDI Alphonse
5 days ago

Ubushakashatsi bushya bwerekana ko ubuziranenge bw'intanga ngabo buba buri hejuru mu mpeshyi, mu gihe bumanuka mu gihe cy'itumba. Abashakashatsi bo...

Kwiyiriza Ubusa: Buryo bwiza bwo kugabanya ibiro cyangwa ni amayeri gusa?

Kwiyiriza Ubusa: Buryo bwiza bwo kugabanya ibiro cyangwa ni amayeri gusa?

by MUNYANKINDI Alphonse
6 days ago

Mu gihe abantu benshi bashaka uburyo bwihuse bwo kugabanya ibiro, kwiyiriza ubusa mu buryo bwa "jeûne intermittent" bwigeze kuba inkingi...

“Sinshobora kongera gukoresha amavuta ahindura uruhu”Mary Bata

“Sinshobora kongera gukoresha amavuta ahindura uruhu”Mary Bata

by Alex RUKUNDO
1 week ago

Umuhanzikazi Mary Bata yatangaje ubuzima yanyuzemo ubwo yakoreshaga amavuta ahindura ibara ry’uruhu (mukorogo, cream that changes skin color,- bleaching), yavuze...

Next Post
Phina Masanyalaze yatangaje yambwe 10,000 by’amagande mu ndirimbo “calypso” ya Bebi Wine

Phina Masanyalaze yatangaje yambwe 10,000 by'amagande mu ndirimbo “calypso” ya Bebi Wine

Rayon Sports mu bihe bikomeye: Bruno Ferry arashimangira ko gukemura ibibazo imbere mu ikipe byihutirwa

Rayon Sports mu bihe bikomeye: Bruno Ferry arashimangira ko gukemura ibibazo imbere mu ikipe byihutirwa

Rutsiro mu icuraburindi ry’amezi atandatu: Abaturage barasaba REG igisubizo kirambye ku muriro

Rutsiro mu icuraburindi ry’amezi atandatu: Abaturage barasaba REG igisubizo kirambye ku muriro

Eddy Kenzo yasobanuye impamvu atiyiriza mu kweze kwa Ramadhan
Imyidagaduro

Eddy Kenzo yasobanuye impamvu atiyiriza mu kweze kwa Ramadhan

by Alex RUKUNDO
March 6, 2026
“Kuririmba mu gikuyu n’icyongereza n’ibintu byirikora sinjye ubihitamo” – Karelina
Imyidagaduro

“Kuririmba mu gikuyu n’icyongereza n’ibintu byirikora sinjye ubihitamo” – Karelina

by Alex RUKUNDO
March 6, 2026
“Black Card Sundays” igiye gutangira i Kampala
Imyidagaduro

“Black Card Sundays” igiye gutangira i Kampala

by MUNYANKINDI Alphonse
March 6, 2026
Umunyarwanda yatorewe kuyobora Anglican ku isi
Iyobokamana

Umunyarwanda yatorewe kuyobora Anglican ku isi

by MUNYANKINDI Alphonse
March 6, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.