• AHABANZA
  • UBWANDITSI
  • KWAMAMAZA
  • AMATEGEKO
Saturday, March 7, 2026
Impinga Media
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
  • AHABANZA
  • Imyidagaduro
    • Imikino
    • Sinema
    • Ibirori & Muzika
  • Ikoranabuhanga
  • Ubuzima
  • Ubukungu
  • IBINDI
    • Biravugwa
    • Inkuru z’amashusho
    • Inkuru Ndende
    • Impinga Quiz & Survey
    • Utuntu n’utundi
No Result
View All Result
Impinga Media
  • Inkuru Nyamukuru
  • Imyidagaduro
  • Ikoranabuhanga
  • Ibirori
Home Ikoranabuhanga

Dore ibyo ukwiriye kwitaho igihe umwana wawe akoresha ibikoresho by’ikoranabuhanga

Alex RUKUNDO by Alex RUKUNDO
February 9, 2026
Reading Time: 1 min read
A A
Share on FacebookShare on XShare on WhatsApp

Muri iyi minsi, abana bareba TV cyane ariko kandi benshi bakoresha telephone cyane cyangwa se Ipad. Muri iyi nkuru turabagezaho ibyo akwiriye kureba bimugenewe n’ibigenewe ababyeyi.

Nkuko bitangazwa n’urubuga ’healthmatters.nyp.org , ruvuga ko abana bakoresha cyane ’screens’ rero bishobora kugira ingaruka ku mwana zikurikira,

  1. kubangamira imikurire y’ umwana mu bintu bitandukanye : abana bareba ari bato cyane batinda kuvuga, ndetse mu gihe kizaza akaba yakwanga ishuri, gutsindwa cyane cyane imibare, kutamenya kwikorera ibyo akeneye ndetse no kunanirwa kubana n’abandi.
  2. Kutabasha kwitondera ibintu atekereza (concentration)
  3. Kutaryoherwa n’ubuzima . Abana barenza amasaha ane ku munsi barakara vuba, bariheba, ndetse ntago bigirira icyizere.

Kwitwara nabi: abana bareba imikino ya video yo kurwana, bigana ibyo babona nabo bkajya babikora ndetse no kutita ku bintu bisanzwe bahura nabyo mu buzima.

5. Ikibazo ku buzima: bituma umwana agabanya gukina bisanzwe, ahubwo bikongera gushaka kurya. Bikaba byatuma umwana agira umubyibuho ukabije.
Icyo wakora:

Gabanya igihe abana bamara bareba tv cyangwa bakina imikino kuri za “screens”.
Baganirize ku gihe bamara babiriho ndetse byaba byiza agiye yandika umwanya amara areba mukawigaho.

Koresha screen biga ibindi bintu bibafitiye akamaro atari kureba gusa cyangwa gukina.

Bahe urugero rwiza nawe ntubihorereho.

Ikigero abana bariho n’igihe bagomba kumara kuri screen:

Mbere y’imyaka 3: nta screen ndetse umujyane kure y’aho bireberwa kugira ngo yige ibyo akeneye kuzakoresha mu buzima bwe.

Imyaka itatu: yareba gato ariko ukamwereka ibijyanye n’ikigero arimo
Hagati y’imyaka 3-6 : irinde gushyira TV mu cyumba cy’umwana kandi ntumugurire ipad cyangwa telephone.

Hagati y’imyaka 6-9: shyiraho igihe umwana agomba kumara akoresha screen ariko umureke avuge uko azajya awukoresha.

Guhera ku myaka 9: tangira wigishe umwana ibijyanye na internet: umube hafi, umubwire ko ibigiye kuri internet bidasibika, ko bishobora kurebwa n’abantu benshi kandi ko ibyo abona byose atari ukuri. Mubwire igihe azagira telephone ye

Nyuma y’imyaka 12: mureke akoreshe telephone wenyine ariko mu gihe uziko akurikiza ibyo wamubwiye. Ntumwemerere kureba wenyine umwanya munini yiherereye mu cyumba cye.

Muganirize ku bibi by’amashusho y’urukozasoni (pornography) ndetse n’ihohoterwa ndetse no kujya abanza akareba ko umukino akina ujyanye n’imyaka ye.

Share2Tweet1Send
Previous Post

Yvan Muziki agiye kumurika album ye ya mbere mu gitaramo cy’igaruka rye mu Rwanda

Next Post

U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

Alex RUKUNDO

Alex RUKUNDO

IZINDI NKURU WASOMA

Impinduka z’ibihe zifite ingaruka ku bushobozi bw’intanga z’abagabo

Impinduka z’ibihe zifite ingaruka ku bushobozi bw’intanga z’abagabo

by MUNYANKINDI Alphonse
5 days ago

Ubushakashatsi bushya bwerekana ko ubuziranenge bw'intanga ngabo buba buri hejuru mu mpeshyi, mu gihe bumanuka mu gihe cy'itumba. Abashakashatsi bo...

Unesco yasuzumye ikoreshwa rya AI mu buhanzi: igomba kuba igikoresho

Unesco yasuzumye ikoreshwa rya AI mu buhanzi: igomba kuba igikoresho

by Alex RUKUNDO
7 days ago

Mu gihe isi igenda itera imbera mu ikoranabuhanga rishingiye kuri Artificial Intelligence (AI), hagenda havuka amahirwe n’ibibazo bishya ku buhanzi...

Kwiyiriza Ubusa: Buryo bwiza bwo kugabanya ibiro cyangwa ni amayeri gusa?

Kwiyiriza Ubusa: Buryo bwiza bwo kugabanya ibiro cyangwa ni amayeri gusa?

by MUNYANKINDI Alphonse
7 days ago

Mu gihe abantu benshi bashaka uburyo bwihuse bwo kugabanya ibiro, kwiyiriza ubusa mu buryo bwa "jeûne intermittent" bwigeze kuba inkingi...

Next Post
U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

U Rwanda rwaciye agahigo mu manota y’isi ku rwego rw’imiyoborere no kurwanya ruswa

Ziza Bafana yatangaje ko Mowzey Radio yari afite gahunda yo kwimukira mu Rwanda

Ziza Bafana yatangaje ko Mowzey Radio yari afite gahunda yo kwimukira mu Rwanda

Ziza Bafana yaguze imodoka yo mu bwoko bwa Mercedes-Maybach ihagaze $50,730

Ziza Bafana yaguze imodoka yo mu bwoko bwa Mercedes-Maybach ihagaze $50,730

Eddy Kenzo yasobanuye impamvu atiyiriza mu kweze kwa Ramadhan
Imyidagaduro

Eddy Kenzo yasobanuye impamvu atiyiriza mu kweze kwa Ramadhan

by Alex RUKUNDO
March 6, 2026
“Kuririmba mu gikuyu n’icyongereza n’ibintu byirikora sinjye ubihitamo” – Karelina
Imyidagaduro

“Kuririmba mu gikuyu n’icyongereza n’ibintu byirikora sinjye ubihitamo” – Karelina

by Alex RUKUNDO
March 6, 2026
“Black Card Sundays” igiye gutangira i Kampala
Imyidagaduro

“Black Card Sundays” igiye gutangira i Kampala

by MUNYANKINDI Alphonse
March 6, 2026
Umunyarwanda yatorewe kuyobora Anglican ku isi
Iyobokamana

Umunyarwanda yatorewe kuyobora Anglican ku isi

by MUNYANKINDI Alphonse
March 6, 2026

Stay Connected

Popular Post

    YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD YOUTUBE CHANNEL AD
    ADVERTISEMENT
    Impinga Media

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    Navigate Site

    • AHABANZA
    • UBWANDITSI
    • KWAMAMAZA
    • AMATEGEKO

    Follow Us

    No Result
    View All Result
    • AHABANZA
    • Imyidagaduro
      • Imikino
      • Sinema
      • Ibirori & Muzika
    • Ikoranabuhanga
    • Ubuzima
    • Ubukungu
    • IBINDI
      • Biravugwa
      • Inkuru z’amashusho
      • Inkuru Ndende
      • Impinga Quiz & Survey
      • Utuntu n’utundi

    Copyright © 2025 Impinga Media.

    This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.